Pak mijn leaseauto niet af!

Niet iedereen heeft de luxe om dicht bij zijn werk te wonen. De meeste werknemers gaan met het openbaar vervoer of met de auto naar werk. Maar wanneer heb je recht op een reiskostenvergoeding en kan de werkgever dit opeens wijzigen? En wat is de rol van de ondernemingsraad hierbij?

Wat staat er in de wet?

In de meeste arbeidsovereenkomsten, cao’s of bedrijfsregelingen zijn afspraken gemaakt over een vergoeding van de reiskosten of een kilometervergoeding. Deze afspraken verschillen qua inhoud. Sommige werknemers krijgen alle kosten vergoed en andere werknemers maar tot een bepaald bedrag. In de wet staat niets over dit onderwerp. Als er dus niets in je arbeidsovereenkomst, cao of bedrijfsregeling is geregeld, heb je als werknemer geen recht op een vergoeding. Controleer dus voor het aangaan van de arbeidsovereenkomst wat hierover is geregeld binnen het bedrijf. Anders maar op de fiets naar werk?

Leaseauto

Er zijn ook werknemers die een lease- of bedrijfsauto hebben. Iedereen die van zijn werkgever een auto “krijgt” moet daarover bijtelling voor privé gebruik betalen. Tussen werknemers en werkgevers ontstaan vaak problemen over het gebruik van de leaseauto. Wat gebeurt er bijvoorbeeld bij ziekte of als je als werknemer wordt geschorst? Moet je jouw leaseauto dan inleveren? En mag jouw partner ook gebruik maken van de leaseauto? Vaak is dit geregeld in de leaseovereenkomst. Het is belangrijk om hier duidelijke afspraken over te maken.

Voor werkgevers is de leasekostenregeling een grote kostenpost. Als het financieel minder gaat of als het bedrijf wil besparen, zal een werkgever proberen om de leasekostenregeling te wijzigen. Maar kan dit zomaar? Afspraak is afspraak, toch?

Wijzigen leasebeleid toegestaan?

Een grote groep werknemers is onlangs een procedure gestart tegen hun werkgever (Rabobank) omdat de werkgever de autoleaseregeling wilde wijzigen. Alleen werknemers die meer dan 20.000 zakelijke kilometers per jaar zouden rijden, hadden volgens de werkgever nog recht op een leaseauto. Omdat de werknemers hun leaseauto ook privé mochten gebruiken, had het inleveren van hun leaseauto grote gevolgen voor hen.

De rechtbank oordeelde dat de werkgever de leaseregeling van de werknemers niet mocht wijzigen. Dit omdat de werkgever geen zwaarwichtige belangen had om de leaseregeling te wijzigen. Rabobank voerde aan dat zij door de aanpassing van het leasebeleid € 17 miljoen kon besparen en beriep zich op het milieubelang. Dit was volgens de kantonrechter onvoldoende.

Rol van de OR

Dat de ondernemingsraad had ingestemd met de wijziging, liet de kantonrechter buiten beschouwing. Dit omdat de instemming alleen zag op de aanpassing van de autoleaseregeling en niet ook op de gevolgen daarvan voor de individuele werknemers.

Kortom, een werkgever moet van goeden huize komen om een autoleaseregeling te wijzigen. Een leaseauto of reiskostenvergoeding is een arbeidsvoorwaarde die de werkgever niet zomaar kan wijzigen. Ook niet met instemming van de ondernemingsraad.

Overigens is tegen deze uitspraak hoger beroep ingesteld door de werkgever. Dat beroep loopt nog.

Unger van Els Advocaten Sanne van Dooijeweert  

Let op: OR / PVT meer invloed bij ontslag!

Per 1 augustus 2018 zijn de nieuwe uitvoeringsregels bedrijfseconomisch ontslag van het UWV in werking getreden. Nieuw is dat een werkgever/ondernemer de personeelsvertegenwoordiging (PVT) moet raadplegen als hij 25% of meer van de werknemers wil ontslaan. Als er geen PVT is ingesteld, moet de werkgever in een vergadering met de werknemers het voornemen tot ontslag bespreken en daarover advies vragen. Het UWV neemt een aanvraag van de werkgever zonder raadpleging van de PVT namelijk niet meer in behandeling. Dit betekent dat de werkgever de werknemers niet kan ontslaan.

In organisaties met meer dan 50 werknemers was de werkgever al verplicht om de OR om advies te vragen bij bedrijfseconomisch ontslag. Nu geldt dit dus ook voor kleine werkgevers. Maar ook voor organisaties met meer dan 50 werknemers zijn er veranderingen. Is ten onrechte geen OR ingesteld, dan moet er een personeelsvergadering worden georganiseerd om het voornemen tot ontslag te bespreken en de werknemers daarover advies te vragen. Het UWV neemt de ontslagaanvraag dus niet meer in behandeling zonder raadpleging van medezeggenschap.

Unger van Els Advocaten

Werkgever verplicht medewerker 2x per week te sporten, mag dit?

Gezond eten en sporten, twee onderwerpen waar iedereen mee bezig lijkt te zijn. Ook werkgevers stimuleren op allerlei manieren een fitte en gezonde levensstijl van hun medewerkers. Van het verzorgen van een gezonde lunch in de kantine tot bootcampen met collega’s. Maar in hoeverre mag je als werkgever de ongezonde levensstijl van je medewerkers beïnvloeden? Mag je als werkgever bijvoorbeeld aan je medewerkers vragen om te stoppen met roken en je medewerkers verplichten te sporten?

Wat vindt de rechter?

De ongezonde levensstijl van de ambtenaar in kwestie zorgde ervoor dat de ambtenaar vaak ziek was. Dit verhoogde de werkdruk van collega’s. Er volgden diverse gesprekken met de ambtenaar om haar levensstijl te verbeteren en het ziekteverzuim terug te dringen. De ambtenaar weigerde echter haar levensstijl aan te passen.

De werkgever nam daarop een drastische maatregel: de ambtenaar werd verplicht om te stoppen met roken, moest twee keer per week sporten en ze moest contact opnemen met een diëtist. Als de ambtenaar zich niet aan de gemaakte afspraken zou houden, volgt ontslag.

Het lukt de ambtenaar niet om zich aan de gemaakte afspraken te houden, ze wordt ontslagen en besluit het ontslag aan te vechten. De Centrale Raad van Beroep (CRvB), de hoogste rechter op dit gebied, oordeelt dat de door werkgever opgelegde verplichtingen te ver gaan. De opdrachten beïnvloeden namelijk de persoonlijke keuzes van de ambtenaar en gaan de arbeidsrelatie te buiten. De noodzaak van een gezonde levensstijl vloeit ook niet voort uit de werkzaamheden.

Wel overweegt de CRvB dat werkgever aanleiding had om kritisch te zijn op de houding en het gedrag van de ambtenaar, maar dat werkgever daarbij een verkeerde weg heeft gekozen. Op deze manier heeft werkgever namelijk inbreuk gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van de ambtenaar.

Hoe dan wel?

Als werkgever kun je de levensstijl van je medewerkers op het werk beïnvloeden. Een goed arbo- en verzuimbeleid is hierbij essentieel. Daarnaast zie je dat preventie steeds belangrijker wordt. Zo kun je de bedrijfsarts inschakelen voor advies, zelfs als er nog géén sprake is van arbeidsongeschiktheid.

Ook de preventiemedewerker, die elk bedrijf moet hebben, kan een belangrijke rol spelen bij het ‘vitaliteitsbeleid’. Samen met de arbodienst werkt de preventiemedewerker aan gezond en veilig werken binnen het bedrijf.

Een werkgever mag niet zo ver gaan dat er inbreuk wordt gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van zijn medewerkers. Medewerkers verplichten om te stoppen met roken en verplichten te sporten gaat te ver. Kortom, je kunt als werkgever een gezonde levensstijl stimuleren maar je medewerkers hiertoe niet verplichten.

Unger van Els Advocaten